Orri hauetan jausten zareten lehenengo aldia ez bada behintzat, gogoan izango duzue azken boladan sarri eta ondo hitz egin dizuedala Waze GPS aplikazioari buruz. Labur-labur azalduta, Waze GPS soziala da. Leku batetik bestera gidatzeko laguntza ematen duen aplikazio horietako bat, guztiz doakoa eta uneoro eguneratzen dena erabiltzaileek gidatzean sortzen duten informazioari esker.

Aurrekoan kontatu nizuen bazela modu bat aplikazioaren interfazea bera zein ahozko jarraibideak euskaraz jartzeko. Ondu funtzionatzen zuen, baina Wazek ez zuen euskarazko ahotsetarako euskarri ofizialik, eta ondorioz, eguneraketa bat zegoen bakoitzean, euskarazko ahotsen aukera automatikoki desagertu eta instalazio manuala egin behar zen berriz hasiera-hasieratik.

Bueno, ba kontua da lehengoan idatzi niela egileei, etxean egindako jarraibideen grabazio kutrea ere bidaliz, eta. hara non idatzi didaten bueltan, esanez ahozko ahotsa ere zerbitzarira igo dutela, eta dagoeneko ‘ofizialki’ onartzen dutela. Hots, ez dagoela bertsioa berritzen den bakoitzean prozedura nahasgarri hura guztia zertan errepikatu. Iuju!!!

Beraz, Waze erabiltzailea bazara, eta ahozko jarraibideak euskaraz jarri nahi badituzu, hona egin beharreko pausuak:

1. Ireki Waze aplikazioa. Menuan (ezkerreko beheko ikurra), aukeratu Ezarpenak > Soinua. Hor barruan, aukeratu “Gidatzeko laguntza maila: Norabideak bakarrik (gaiekin)”.
2. Egin atzera. Orain joan Ezarpenak > Orokorra atalera. Nabigazio gida menuan, aukeratu Euskara.

Listo! Wazek mezutxo bat erakutsiko du esanez ahots artxiboak jaisten ari dela eta, minutu batzuk pasatuta, tatxan! Euskaraz hasiko zaizue, nire ahots lerden & maitagarriaz! XD

Balio dezala sarrera honek gaur gozatu ezin izan dudan IEB2013rako ekarpen ‘postumo’ gisa

Ah! Albiste ona ospatzeko, zozketatxo bat egitea pentsatu dut. Parte hartzeko, hauek dira jarraitu beharreko pausuak:

1. Instalatu Waze zure segapotoan
2. Jarri interfazea eta ahozko jarraibideak euskaraz
3. Probatu aplikazioa pare bat egunetan…
4. …eta utzi hemen iruzkin bat esanez zer iruditu zaizun

Maiatzaren 26ra bitartean sartzen dituzuen iruzkinen artean egingo dut zozketa, maiatzaren 27 iluntzean, bale?

Saria? Zure burua wazelari gisa identifikatzeko autorako pegata eder-eder hau!

(Bale, badakit ez dela beste munduko sari bat, baina aizue, zuek ere ez duzue askorik oparitzen e?!?)

Benga ba, animatu!

Enpresa sortu berria MindMeld garatzen ari da, “anticipatory computing” (‘aurreikuspen konputazioa’-edo) deritzon teknologia berri baten lehen urratsa. MindMeld proiektuaren helburua teknologiak garatzea da, gure elkarrizketak entzun, denbora errealean aztertu eta haietan oinarrituta informazioa ekoizteko, erabiltzaileok informazio eskaerarik egin beharrik gabe. Badirudi Intelek eta Samsungek interes berezia dutela teknologia horietan.

Teknologikoki erronka galanta da, zalantzarik ez, eta tresna baliagarria izan liteke erabiltzaileontzat, publizitate saltzaileentzat eta abar… Adibidez, lagun batekin telefonoz ari bagara, taberna batean geratzeaz, deia bukatutakoan, telefonoak automatikoki erakutsiko liguke taberna horretara iristeko mapa. Hori pagotxa izan liteke operadoreentzat (horra Telefónicaren ineresaren arrazoia), edo Google bezalako publizitate saltzaileentzat. Edo gure hozkailuak esnea behar dugula apunta lezake automatikoki gure erosketa zerrendan, esne gutxi dagoela edo amaitu egin zaigula esaten entzuten badigu…

Baina seguru nago askok eta askok honezkero ikusi diozuela alde ilun nabarmena: teknologia hori hedatzen bada, erabiltzaileok etengabeko zaintzapean egongo ginateke. (Bueno, orain baino gehiago, esan nahi dut). Expects Labseko sortzaileetakoa den Tum Tuttle-k azaldu duenez, honela laburbil liteke, esaterako, Samsungek proiektuan duen interesa:

“Samsungek irudikatzen du etorkizun ez oso urrunean, etxe bakoitzeko gela bakoitzean pantaila lau bat izango dela. Aldean tableta edo telefonoa eraman arren, Samsungek pantailak ere izan nahi ditu gure hormetan, hozkailuan… Input gisa gure ahotsa erabil dezaketen teknologiak nahi dituzte, elkarrizketa batean zer esaten ari garen entzun eta galderarik egin beharrik gabe ere erantzunak eman ditzaketenak”.

KAISO SETAN SABIS?

Ez da, ez, oso panorama lasaigarria. Eta ez soilik norberaren pribatutasunean dituen berehalako ondorioengatik…

Eta txarrena da, hotzean begiratuta, antzeko teknologiak izan baditugula jadanik gure inguruan: Google Now delakoak, esaterako, horixe egiten du Android telefonoetan: informazioa ematen digu, guk eskatu gabe ere, gure kokapena, emailak eta abarrak gurutzatuz. Baina beste hau are beldurgarriagoa da.

Izan ere, benetan nahi al dugu ordenagailuak etengabe saiatzea zer nahi dugun asmatzen? Benetan behar (edo nahi) dugu ordenagailuak erabakitzea uneoro zer nahi edo behar dugun? Horrek ez gintuzke askoz ere pasiboago bihurtuko denborarekin?

Zorionez, euskaldunak izanda, abantaila/desabantaila handi bat dugu alor honetan: hizkuntz teknologietan eta ahotsaren ezagutza automatikoan berde baino berdeago gaude oraindik euskaldunok, eta urteak ez, hamarkadak pasa daitezke martxa honetan makina batek euskarazko elkarrizketa naturalak ganoraz interpretatu ahal izateko. A ze suertea geurea, e?

Via androidauthority

Aurreko batean esan nizuenez

Firefox OSek Mozillaren nabigatzaileak jarraitzen dituen printzipio berberei erantzunez pentsatuta dago, eta, zentzu horretan, arrakasta badu laguntza handia eman dezake sistema eta estandar irekiek bere horretan jarrai dezaten sakelakoen munduan ere. Horren inguruan oso gogoeta mamitsua argitaratu berri dute Librezale.org-ren blogean.

Baina arrakastatsua izateko, printzipioak printzipio, sistema ‘gustagarri’ suertatu behar zaio erabiltzaileari. Nik jakinmin handia daukat Firefox OSek eskainiko duen erabiltzaile esperientziaren inguruan. Zuk ere bai? Bueno, ba lasai: orain erraz samar probatu ahal duzu Firefox OSen simulazio bat zure ordenagailuan. (AH, eta bide batez, gogoratu datorren astean izango dela Informatikari Euskaldunen Biltzarra, eta mugikorrak izango direla nai nagusia!!!)

Eta onena da simuladorea ezin errazago instalatu ahal duzula. Bi osagai baino ez dituzu behar:

• Firefox nabigatzailea bera, seguruenik lehenagotik ere izango duzuna
• Firefox OS Simulator gehigarria. Bai, bai, ez al da zoragarria? Simuladorea nabigatzailearen gehigarri edo plug-in sinple bat da, klik pare batekin instalatua geratzen dena, konfiguraziorik eta horrelakorik gabe. Behin instalatuta, Firefoxen ‘Garapen tresnak’ menutik aktibatzen da eta, voilá, hortxe agertuko zaizu pantailatxoa, zure nabigadorearen barruan telefono txiki bat sartu izan bazenu bezala.
  

  Firefox OSera iristeko bidea

Denetarik egin daiteke simuladorean: nabigatu, konfigurazioa ikusi, aplikazioak instalatu… izan ere, suposatzen da bere helburu nagusia aplikazio egileek beren produktuak probatu ahal izatea dela. Baina tira, begiluzeontzat ere aukera polita da sistema probatzeko telefono berririk erosi beharrik gabe.

Zer iruditu zaidan? Ba egia esan, atsegina izan da. Ez ditu Androidek eskaintzen dituen konfigurazio aukera guztiak eskaintzen, esaterako, baina uste dut erabiltzaile profil batzuek asko eskertuko dutela hori. Ematen du ‘harira’ joateko sistema dela, erraz erabiltzen ikastekoa edonorentzako modukoa. Beharbada hasierako bertsioaren gauzak izango dira, eta garatzen denean konplikatzen joango da, baina momentuz esango nuke bere sinpletasunak puntu asko eman ahal dizkiola smartphonearen funtzioak bai baina bizitza konplikatu nahi ez duten erabiltzaileen aurrean, esaterako.

Puntu txarra: espero nuen interfazea euskaraz ere egotea, baina simulazioan behintzat ez dut aurkitu (ikusi Julenen argipena iruzkinetan). Tira, pentsa dezagun simuladorearen mugak direla, eta ez sistema osoarenak, ezta?

Baina tira, honako kasuetan, beti bezala, onena zuk zeuk probatzea eta -nahi baduzu- zure inpresioak zeintzuk diren kontatzea. Adi-adi irakurriko ditut!

Torre Iberdrola, josepeluis erabiltzailearena, Panoramion

Eta orain pentsa boltsan daramazula yo-yo baten tamainako gailutxo bat: alde batetik bentosa moduko bat du, eta eguzki plaka txiki batzuk. Eta bestetik, argindar-entxufe bat. Bentosa leihoan itsatsi, zure gogoko gailua entxufean sartu eta, voilá: argindar ekologiko eta merkea di-da batean.

Itsatsi entxufea leihoan, konektatu zure gogoko gailua eta, ttak! Argindar merke eta eramangarria, non-nahi!

Bueno bale, beharbada Iberdrola dorrea ez da inbentotxoa probatzeko lekurik egokiena, baina ez didazue ukatuko momentuz Kyuho Song eta Boa Oh diseinatzaileen kontzeptua besterik ez den hau ideia bikaina denik, ezta? Deskuiduan Iberdrolakoek erosiko dute kaxoi batean lurperatzeko garatzen hasi aurretik!

Via: yankodesign.com

Ez gara ezertan ere ados jartzen, e?

Ikusten duzuenez, 26 lagunetik 8 dira euskarri optikoak aspalditxo erabiltzen ez dituztenak, baina beste muturrera ere baldin bagoaz, halako disko bat gaur bertan, asteon edo duela hilabete baino gutxiago erabili dutenak ere hamaika dira (literalki).

Uler liteke, beraz, CD eta DVDek oraindik badutela bizi nahikotxo gure artean (Blu-Rayak ere bai?!). Honetan ere, kontserbadore samarrak gara antza!

Eta zuk? Erabiltzen al duzu (bir)grabatzeko CD, DVD edo BR diskorik? Noiz grabatu zenuen horrelako bat azkenengoz? Aitzakia ona teknopatometroa berpizteko, ezta? Ale ba, erantzun! (Eta utzi komentarioren bat nahi baduzu!).

Eta onena: hobekuntza horiek guztiak euskaraz ere baditugu lehen unetik bertatik, Librezale.org taldearen lan izugarriari esker. Haien webgunean aurki daiteke Firefox berriaren inguruko jakingarri gehiago.

Androiden ere bai

Firefoxen abantaila handietako bat plataforma aniztasuna da: Windows, Mac, GNU/Linux eta Android sistema eragileetan erabil daiteke eta, Sync ezaugarriari esker, gailu batean zabalik dituzun leihoak, edo gordeta dituzun gogokoak, besteetan ere ikus ditzakezu. Hartara, etxeko ordenagailutik nabigatzen ari bazara eta alde egin behar baduzu, zure Android telefonoa hartu eta bertako nabigatzailean jarrai dezakezu nabigatzen, ordenagailuan utzi duzun puntu beretik abiatuta.

Androiden ere euskaraz erabil daiteke Firefox. Bi era daude horretarako:

1. Firefoxen bertsio ofiziala jaitsi eta euskaraz nabigatzeko konfiguratu. Menuak ez ditugu euskaraz ikusiko (Androiden muga teknikoen ondorioz), baina nabigatzailea euskaldun gisa identifikatuko da nabigatzean.
2. Erabili garapen bertsioa. Funtzionalitate berriak ‘ofizial’ egin aurretik, ‘Aurora’ izeneko probako nabigatzaile batean sartzen ditu Mozillak. ‘Aurora’ hori Firefox bezalakoxea da, baina apur bat aurreratuago dago eta -batzuetan- litekeena da arazoren bat edo beste ematea. Probatan dauden ezaugarrien artean hizkuntza bera ere badago. Hemen klik eginda, euskarazko bertsioa jaitsi eta erabil dezakezu zure sakelako edo tabletan. (Kontuan izan instalatu ahal izateko, iturburu ezezagunetako aplikazioak instalatzea onartu behar duzula: Ezarpenak > Segurtasuna > Iturri ezezagunak). Laguntza xeheagoa behar baduzu, Sustatu.com-en duela aste pare bat argitaratu zuten pausuz pausuko gida bat.

Auroraren euskarazko bertsioa, menuak ere euskaraz dituela

Zergatik Firefox eta ez beste aukeraren bat?

Firefoxek izaera irekia du, eta Safari, Explorer edo Chrome ez bezala, onura publikoa bilatzen duen fundazio bat du bere atzean, ez enpresa pribatu bat. Mozilla Fundazioak erabateko konpromisoa du internet aske eta neutrala mantentzeko, eta Firefox horretarako tresna da.

Baina berandutxo egin zait hau dena idazten eta ez zaituztet aspertu nahi. Denbora baldin baduzue, ikusi bere garaian Nick dut Nik-en Mozilla Europe-ko Tristan Ninot-i egin genion elkarrizketa, bertan azaltzen dira Firefox erabiltzeko arrazoi nagusiak:

GPS sozialagoa

Bada, aplikazioa etengabe hobetzen ari dira, eta uztailaz geroztik hainbat hobekuntza egin dituzte, batez ere alde soziala azpimarratuz:

• Norberaren kokapena edo ibilbidea “zuzenean” partekatzeko aukera
• Lagun bati norbera bidean jasotzeko eskaera geolokalizatua bidaltzekoa
• Gasolindegietako prezioak konpartitu eta gasolindegiak bilatzea, distantzia nahiz prezioaren arabera

Adibide bat: demagun hitzordua egin duzula koadrillarekin eta bidean autorik ez duen lagun bat jaso behar duzula. Bada, lagun horri lotura bat bidali ahal diozu, eta berak mapa batean, zuzenean ikusiko du nondik nora zabiltzan, baita zer ordutan iritsiko zaren ere. Hartara, iristen ari zarenean ez duzu telefonoz deitzen ibili beharrik.

Horrez gain, betiko moduan, bidean aurkitzen dituzun oztopoak, istripuak, ilarak eta abar marka ditzakezu bidean. Horrela, zu zauden lekutik pasatu behar diren beste wazelariek horien berri izango dute, eta haien GPSak ibilbide alternatiboak ere eskainiko dizkiete arazoa larria izanez gero.

GPS euskaldunagoa

Horrez gain, Waze guztiz irekia dago itzulpen komunitarioak onartzeko, eta hizkuntza mordo batean eskuratu daiteke. Transifex plataforma erabiltzen dute horretarako, eta euskarazko itzulpenak ere asko aurreratu du uztailaz geroztik. Bi proiektu daude Transifex-en, Wazekin lotuta:

• Waze aplikazioa bera
• Wazen web orrialdeak

Horrez gain, Google talde bat ere badago Wazen euskarazko itzultzaileentzako.

Uste dut hiruretan ere ‘baimena’ eskatu behar dela sartzeko, baina tira, neuk lortu banuen ez da oso zaila izango!

Edonola ere, hor gabiltzan taldetxoaren ahaleginari esker, Waze interfazea euskaratuta dago ia osorik. Falta den bakarra beste aplikazioen bidez zabaltzen diren mezuak dira (Norberaren kokapena konpartitzeko Gmail, Twitter edo FaceBook bidez bidaltzen diren mezuak, esaterako). Baina tira, erabiltzeko moduan dago.

GPS guztietan dauden ahozko jarraibideak ere euskaratu daitezke, baina oraindik ez dugu itzulpen ‘ofizialik’ bidali Wazera. Hala ere, probako bertsio bat badago, eskuz instalatu eta aplikazioa eguneratzen denean galdu egiten dena.

Ahozko jarraibideak probatu… (eta hobetzen lagundu!)

Amaierarako utzi ditut hasieran aipatutako oparia eta eskaria: oparia Wazen euskarazko ahozko jarraibideen beta bertsioa. Guztiz beta dira, mezuen euskaraketa eta grabazioa ere korrika & presaka egindakoa delako. Baina tira, uste dut baliagarriak direla proba modura.

Nola instalatu Waze

Probatu zuek, nahi baduzue, eta esango didazue! Beheko botoi horietatik jaitsi ahal dituzue Android eta iOS bertsioak, eta beste guztiak zuen mobiletik m.waze.com helbidera sartuta. (Ondoko QR kodea erabil dezakezue horretarako).

Android

Waze GPS & Traffico - Sociale Waze Gratis

iOS

Waze GPS social y tráfico by Waze Inc.

Nola instalatu euskaraketa

Waze euskaraz hitz egiten jartzea ez da zaila, baina denbora apur bat eskatuko dizue, hona pausuz pausu egin beharrekoa:

1. Deskargatu ahotsen artxibo trinkotua (ZIP, 2.9 Mb), eta erauzi zuen ordenagailuan. eu_joxe izeneko karpeta bat ikusiko duzue.
2. Waze aplikazioa zabalik badaukazue, itxi. Konektatu zuen gailua ordenagailura bere edukiak ikusi ahal izateko.
3. Zuen segapoto edo tabletan, bilatu waze izeneko karpeta bat. Android gailuetan gutxienez, gailuaren memoriako erroko karpetan aurkituko duzue. Haren barruan sound karpeta bat topatuko duzue. Hartu eu_joxe karpeta eta kopiatu bertan.
4. Itzuli zuen gailuko waze karpetara, eta bilatu bertan prompts.conf izeneko artxibo bat. Egin artxibo horren kopia bat, badaezpada, prompts.conf.bak izenarekin.
5. Orain, editatu prompts.conf artxiboa testu editore batekin. Ikusiko duzuenez, zerrenda sinple bat da: bertan agertzen da hizkuntza bakoitzaren soinu artxiboak zer karpetatan dauden, eta hizkuntza hori nola agertzen den menuan. Lerro bat gehitu behar diogu artxibo horri, testu honekin: eu_joxe,Euskara (Joxe, beta)
6. Gorde artxiboa eta deskonektatu gailua ordenagailutik.
7. Orain ireki Waze aplikazioa. Menuan (ezkerreko beheko ikurra), aukeratu Ezarpenak > Soinua. Hor barruan, aukeratu “Gidatzeko laguntza maila: Norabideak bakarrik (gaiekin)”.
8. Egin atzera. Orain joan Ezarpenak > Orokorra atalera. Nabigazio gida menuan, aukeratu Euskara (Joxe, beta).

Listo! Aurrerantzean, nire ahots ortopedikoak gidatuko zaituzte zure bidaietan! Probatu eta esango didazue zer moduz doakizuen.

Nola lagundu

Laster konturatuko zarete, hala ahozko esaldi horien itzulpenak nola grabaketa bera azkar (& merke) samar eginda daudela. Zuotako baten batek gogoa eta aukera izanez gero, ondo egongo litzateke mezuen euskaraketa gainbegiratzea, eta, ahal izanez gero, txukun grabatzea.

Lagundu nahi baduzue, hemen dituzue itzuli beharreko esaldiak (oso gutxi dira). Aldaketarik egin nahi baduzue, gehitu zutabe berri bat eta hortxe idatzi aldatuko zenituzketen esaldiak, ados?

Baten batek grabazioak ere egin ahal baditu, hona jarraibide minimo batzuk:

• audioak mp3 formatuan gorde, 320kbps ko kalitatean
• ez utzi isilunerik audio pieza bakoitzaren hasieran edo amaieran

Animatzen bazarete, abisatu eta bidali grabazioak postaz (joxerg gmailen), Wazeko jendeari helarazteko, ados?

Ale ba, on egin!!!